ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳು
ಭಕ್ತಿ ಸಂಭ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕಲ್ಪವೂ ಇರಲಿ
ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲ; ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ, ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಹಾಗೂ ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೂ ಹೌದು. ಅಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವೂ ಒಂದು. ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ, ಶುಭಾರಂಭ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನನಿವಾರಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಗಣೇಶನು ಭಾರತೀಯ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತೀಕ.
ಗಣೇಶೋತ್ಸವವು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಸುವ ಪರಂಪರೆ, ಗರಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಸ್ಯಗಳ ಬಳಕೆ, ಹೂವು ಎಲೆಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಿಸರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಕೃತಕ ಬಣ್ಣಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಥರ್ಮಾಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಏಕಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವು ಜಲಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಸರದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ಇದರರ್ಥ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯೇ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಎಂಬುದಲ್ಲ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೇ ಅದರ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ; ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮೇಲಿದೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಗಣೇಶ – ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೇ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪರಿಹಾರ
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪದ ಮೂಲದಲ್ಲಿಯೇ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣೇಶನನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೊಸ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜಿವನಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಣ್ಣು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣಗಳು, ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಹಬ್ಬದ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ವಿಸರ್ಜನೆ: ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಲಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಅಗತ್ಯ
ನದಿ, ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳೂ ಹೌದು. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಲಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಸೂಕ್ತ ವಿಸರ್ಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕೃತಕ ವಿಸರ್ಜನಾ ಕೊಳಗಳ ಬಳಕೆ, ಹೂವು-ಎಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೂಜಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬೇಕು.
ಗಣೇಶನನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವ ನಾವು, ಅದೇ ವಿವೇಕವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಕಾಣುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜೀವವನ್ನು ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡದಿರಲಿ.
ಸಂಭ್ರಮ ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸದಿರಲಿ.
ಹಬ್ಬದ ಬೆಳಕು ಪರಿಸರದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯಾಗಿಸದಿರಲಿ.
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರಕೃತಿ
ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ನಡುವಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸೇತುವೆಯಾಗಲಿ.
ಕೆ ಎನ್ ಮಂಜುನಾಥ್ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ
